Champagne

Stuurhuis weer opzetten

Varend over de Marne, overal uitgestrekte hellingen met druivenaanplant, zo veel dat je je afvraagt hoe het komt dat er geen champagne in de rivier stroomt.

We hebben overnacht voor de sluis van Cumières. Van hier tot in Parijs zijn de bruggen hoog genoeg om ons met stuurhuis en al door te laten, zelfs inclusief het Canal de Saint Martin dat onder een deel van de stad heen gaat en dat we niet willen missen. Dus het stuurhuis ging er weer op. We kijken nu minder bezorgd naar hoge stapelwolken.

Ik mag lekker bij mammie achterop!

De reden om bij Cumières te willen liggen is dat mij een bedevaart voor ogen stond, naar het graf van Dom Pérignon, de uitvinder van de champagne zo wij die nu kennen. Hij was eind zeventiende, begin achttiende eeuw cellier, kellenaar in de abdij van Hautvillers, een dorp op drie kilometer afstand van Cumières. Tien minuten fietsen, vond mijn routeplanner, maar die is kennelijk ingesteld op vlak terrein. Hautvillers, ik had het kunnen bedenken, ligt hoog, op 190 meter zo mijn skitrack-app wist te melden, terwijl onze ligplaats voor de sluis op 70 meter hoogte lag.

Een pelgrimage moet een beetje moeilijk zijn, en het doel is de reis, zo de moderne spirituele waarheid luidt. Dat is maar goed ook want het graf in de abdijkerk was sober en Dom Pérignon werd er niet geschonken. Het abdijcomplex zelf is tegenwoordig eigendom van Moët & Chandon, het bedrijf dat de naam Dom Pérignon beroemd heeft gemaakt als prestigelabel. Abdijen die naar wijnbedrijven overgegaan, ik moest denken aan de Badia di Coltibuono in Chianti, waar de firma Antinori nu mooie wijnen produceert. Het blijft geestrijk.

De grafplaat van Dom Pérignon

We kwamen trouwens langs een stadje dat Dizy heet, dat past volgens mij wel bij bubbels. En verder heb ik nooit geweten dat er zo ongelooflijk veel champagnebedrijven zijn, in Cumières alleen al zag ik er zeker tien, voor mij allemaal onbekend. Een ervan was van een weduwe, niet Clicquot maar een andere. Ik moest denken aan de Weduwe Van Nelle van de halve zware, en Weduwe Joustra van de Beerenburg. Waar zijn al die kerels zo vroeg aan doodgegaan?

Het verhaal van Dom Pérignon en de champagne is trouwens interessant. Hij slaagde erin een vlakke wijn prikkels te laten ontwikkelen, maar wat deed je met de druk die dat opleverde? Tot laat in de negentiende eeuw droegen champagnearbeiders draadmaskers als bescherming tegen exploderende flessen. Pas met de ontwikkeling van de drukbestendige, zware fles en de gezekerde kurk werd het veiliger. Vooral kon er vervoerd en geëxporteerd worden, waardoor champagne zich kon ontwikkelen tot het prestigeprodukt dat het nu is.

Champagne

Overigens heb ik links en rechts gevraagd wat dat “Dom” voor Pérignon betekent. Bij het toeristenkantoor van Hautvillers zeiden ze dat het zoiets was als het Spaanse Don, een soort heer of mijnheer dus. Uitgesloten lijkt me dat, niemand gaat op een grafzerk zetten dat “mijnheer Petrus Pérignon” hier ligt. Boven aan die graftekst staat ook DOM, maar dat is iets anders, Deo Optimo Maximo. Het Dom van Pérignon is waarschijnlijk een soort ordeaanduiding – wie het weet mag het zeggen.

De velden van de Champagne, met de Marne